Het veranderende beeld van de vrouw door de jaren heen

Even een heel ander onderwerp dan waarover ik normaal schrijf, maar in januari heb ik over dit onderwerp een vak gevolgd op de universiteit en vond het interessant en ik wil dit graag met jullie delen, omdat ik denk ook dat dit voor elke vrouw (en man) interessant kan zijn! En natuurlijk omdat het vandaag internationale vrouwendag is! De minderwaardigheidspositie van de vrouw, gelijkheid tussen man en vrouw, baas in eigen buik; je kent de kreten wel. De verhoudingspositie tussen mannen en vrouwen is al eeuwen ongelijk. Hoe komt dit eigenlijk en waar komt dit vandaan? Ik duik met jullie een stukje geschiedenis in.

Vroeger werden de verschillen in bouw van het mannelijke en vrouwelijke lichaam vaak gebruikt om de verschillen tussen de twee te rechtvaardigen. De bouw en werking van het mannelijke lichaam was de norm en daarmee werd het vrouwelijke lichaam als een inferieure versie ervan gezien. De reproductieve organen van de vrouw waren hetzelfde als die van de man, maar dan binnenstebuiten. Mannen hadden meer ‘warmte’ dan vrouwen en daarom waren hun geslachtsdelen buiten het lichaam. Vrouwen waren ‘kouder’ en linkten meer aan de dieren (omdat deze ook kouder waren dan mensen). Het mannelijke lichaam was de perfecte norm van het soort. Mannen en vrouwen werden fysiek als heel anders gezien en ze moesten dus ook andere levens leiden en andere activiteiten ondernemen.

Op het gebied van arbeid was het bijvoorbeeld zo dat het niet de norm was dat vrouwen zouden werken of studeren. Vrouwen werden als hysterisch verklaard als ze wilden studeren of werken. Ze zouden zich niet te veel moeten inspannen. Dit zou hun menstruatiecyclus – en dus hun vruchtbaarheid en reproductie – verstoren. Tot zeker begin 20e eeuw was het krijgen van kinderen belangrijk voor toekomstig inkomen en zorg rondom het huis. Vrouwen moesten daarom rustig aan doen en zich alleen bezighouden met de huishoudelijke taken en opvoeding van de kinderen. Ik vind het bijzonder om te bedenken dat, omdat het in die tijd niet als normaal werd gezien dat vrouwen zouden werken of studeren, het werd meteen gezien als hersenproblematiek of hysterie. Dit resulteerde in sommige gevallen zelfs in opname van vrouwen in een gekkenhuis. Raar om te bedenken toch? Als we nagaan dat we nu allemaal mogen werken en studeren?

Met de opkomst van de industriële samenleving, werden de natuurlijke vrouwelijke processen steeds meer als negatief gezien in de samenleving. Als een vrouw menstrueerde, werd dit gezien als falen van de vrouw; zij kreeg immers geen kind. De menopauze liet zien dat een vrouw onvruchtbaar en niet productief was. Hiermee kon ze niet voldoen aan de eisen van de samenleving om vruchtbaar te zijn. Dit versterkte de minderwaardige positie van de vrouwen.

Ook in de gezondheidszorg werden de klachten van vrouwen vaak minder serieus genomen. De mannen ervaarden het lichaam anders dan vrouwen en vonden daarom al snel dat vrouwen klaagden of vage klachten presenteerden. Ze hielden er toen nog geen/ weinig rekening mee dat vrouwen het lichaam (mede vanwege hormonen) anders zouden kunnen ervaren dan mannen, waardoor zij andere klachten ervaarde dan mannen. In die tijd werden vrouwen daarom vaak weggestuurd of kregen gewoon één of ander medicijn voorgeschreven. Het is wel belangrijk om te beseffen dat in die tijd vooral mannen doktoren waren. Vrouwen mochten namelijk niet / nauwelijks werken.

Alle voorbeelden, die ik hierboven heb beschreven, versterkten de inferieure positie van de vrouw. Zij werd als minderwaardig gezien. Eigenlijk al sinds het begin der tijden. Best gek als je bedenkt dat de man en vrouw samen nodig zijn om nieuw leven te brengen. Dit bevestigt de kracht van zowel de man als de vrouw. We gaan nu een stapje verder in de tijd; kijk je mee?

In de 20e eeuw begonnen vrouwen steeds meer op te komen voor hun eigen rechten. Dit was zowel op sociaal, economisch, politiek en persoonlijk gebied. Bekende voorbeelden zijn Aletta Jacobs met haar artsenstudie en het vrouwenkiesrecht. Ook in de jaren 60 was er een feministische golf die opkwam voor gelijke rechten tussen mannen en vrouwen. Hieraan merkte je al dat vrouwen doorhadden dat het raar was dat ze minder serieus werden genomen. Medicatie werd getest voor het mannelijke lichaam, mannen mochten meer werken (en kregen meer betaald), vele plaatjes in de biologie- en geneeskundeboeken toonden mannelijke lichamen en ga zo maar door.

Tegenwoordig is er veel veranderd. Vrouwen hebben kiesrecht, mogen werken, mogen naar school en studeren. Ook komt er steeds meer gelijkheid in lonen en wordt in de geneeskunde steeds meer onderscheid gemaakt tussen klachten in het vrouwenlichaam en in het mannenlichaam. Een hartaanval is hier een mooi voorbeeld van. Vrouwen ervaren hierbij niet altijd de druk op de borst die bij mannen zo kenmerkend is. Omdat het mannenlichaam onbewust nog als norm werd gezien in de geneeskunde, is dit lange tijd niet aan het licht gekomen. De laatste tijd is er echter meer aandacht voor het feit dat voor een vrouwenlichaam een andere norm geldt dan voor een mannenlichaam. Dat maakt dat vrouwen eerder de zorg en aandacht ontvangen die zij nodig hebben. Ook zie je in biologie- en geneeskundeboeken meer plaatjes van zowel mannen- als vrouwenlichamen.
Foto: Kamimi via pinterest

Als laatste wil ik nog even kort aandacht geven aan de versterkte positie die vrouwen tegenwoordig innemen. Vrouwen hebben een steeds groter aandeel in het ondernemingsleven. Als voorbeeld kunnen we de opzet van Lifeofmaart.nl nemen. Maartje – als powervrouw 😉 – heeft haar instagram en website opgezet. Dit was tientallen jaren geleden nog niet zo vanzelfsprekend. Zo zien we steeds meer initiatieven voor bedrijven en ondernemingen die komen vanuit vrouwen. Ook komt er steeds meer ruimte om leidinggevende taken in te vullen en ook in de landelijke politiek zien we steeds meer vrouwen op de voorgrond. Net als in onder andere de 19e en 20e eeuw blijft het feminisme levend door allerlei acties te organiseren. Een mooi voorbeeld is de Women’s March van 8 maart om op te komen voor de politieke macht van vrouwen om sociale verandering teweeg te brengen.

Er zijn dus veel verbeteringen doorgevoerd de afgelopen eeuwen. De verschillende normen van het mannen- en vrouwenlichaam worden steeds meer (her)erkend. Op economisch en politiek gebied wordt juist meer gelijkheid geboden (zoals kiesrecht en lonen). Ook blijft de stroming van het feminisme zich nog doorzetten.

Laten we na het lezen van deze blog met z’n allen genieten van wat er allemaal al is veranderd en verwonderd kijken naar de geschiedenis. Genieten van de vrijheid die we hebben gekregen en met vertrouwen kijken naar de toekomst.

Deze informatie wilde ik graag met jullie delen. Ik hoop dat jullie het met plezier hebben gelezen. Er is nog veel meer over te zeggen, maar dan wordt de blog wel heel lang. Bedankt voor het lezen en geniet van je dag!

Liefs,

Roos

Side note: Ik heb het hier natuurlijk vooral over het vrouwenlichaam en de positie van de vrouw. De positie van de man en de minderwaardigheid in bepaalde posities is een ander onderwerp. Wie weet wijd ik daar later een blog aan.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Super leuk dat je op mijn blog terecht bent gekomen. Op mijn website deel ik blogs over artikelen rondom de thema’s duurzaamheid, fitheid, gezondheid & persoonlijke verhalen.  Ook heb ik drie gastbloggers die elke maand wat schrijven.

Best gelezen blogs

Misschien vind je dit ook interessant